ความรู้เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์

ไฟฟ้าสถิตในไลน์อิเล็กทรอนิกส์และบรรจุภัณฑ์ แปรงกำจัดไฟฟ้าสถิต (ESD Brush) ช่วยได้อย่างไร เลือกแบบไหนดี

แปรงกำจัดไฟฟ้าสถิต ESD Brush สำหรับแผงวงจร RHK รุ่งเฮงกิจ

ในไลน์ประกอบอิเล็กทรอนิกส์ ไฟฟ้าสถิตเป็นศัตรูที่มองไม่เห็น ประจุเพียงเล็กน้อยที่เกิดจากการเสียดสีก็ทำให้ชิปหรือแผงวงจรเสียหายได้โดยไม่มีร่องรอย ส่วนในไลน์ฟิล์ม บรรจุภัณฑ์ และจอแสดงผล ไฟฟ้าสถิตทำให้ฝุ่นถูกดึงกลับมาเกาะผิวชิ้นงานจนเกิดของเสีย แปรงกำจัดไฟฟ้าสถิต (ESD / Antistatic Brush) ถูกออกแบบมาเพื่อปัดทำความสะอาดโดยไม่สร้างปัญหานี้ บทความนี้อธิบายหลักการทำงาน วิธีเลือก และวิธีใช้ให้ปลอดภัย

ทำไมแปรงธรรมดาถึงไม่เหมาะกับงานที่ไวต่อไฟฟ้าสถิต

  • สร้างไฟฟ้าสถิตเอง: ขนไนลอนหรือขนพลาสติกทั่วไปเกิดประจุจากการเสียดสีขณะปัด
  • ชิ้นงานเสียหายแบบมองไม่เห็น: ประจุที่ปล่อยลงชิปหรือวงจรอาจทำให้เสียทันที หรือเสื่อมแล้วไปเสียภายหลัง
  • ฝุ่นกลับมาเกาะ: ผิวที่มีประจุจะดึงฝุ่นที่เพิ่งปัดออกกลับมาเกาะใหม่

แปรงกำจัดไฟฟ้าสถิตทำงานอย่างไร

ขนแปรงทำจากเส้นใยสังเคราะห์ผสมคาร์บอนหรือเส้นใยนำไฟฟ้า ยึดกับด้ามพลาสติกนำไฟฟ้า เมื่อปัดชิ้นงาน ประจุจะค่อย ๆ ถูกถ่ายผ่านขนแปรงและด้ามลงสู่ผู้ใช้ที่ต่อสายดินไว้ จึงไม่เกิดประกายที่ทำให้ชิปเสียหาย และฝุ่นที่ปัดออกไปแล้วไม่ถูกดึงกลับมาเกาะ

หัวใจสำคัญคือ “ต้องมีทางลงดิน” แปรงจะทำงานได้เต็มประสิทธิภาพเมื่อผู้ใช้สวมสายรัดข้อมือกันไฟฟ้าสถิต หรือทำงานบนแผ่นรองกันไฟฟ้าสถิตที่ต่อสายดินไว้

2 แบบหลัก: แปรงมือจับ กับ แปรงติดเครื่อง

แปรงมือจับ (ESD Hand Brush)

ใช้ปัดฝุ่นแผงวงจร ชิ้นส่วนเซมิคอนดักเตอร์ เลนส์ และงานตรวจสอบคุณภาพ มีหลายรูปทรง เช่น แปรงแบนสำหรับพื้นที่กว้าง แปรงแบบแปรงสีฟันด้ามโค้งสำหรับซอกระหว่างอุปกรณ์บนบอร์ด และแบบหัวเล็กสำหรับขาอุปกรณ์และจุดแคบ

ดูเพิ่มเติม: แปรงกำจัดไฟฟ้าสถิต (Antistatic ESD Brush)

แปรงติดเครื่องที่ใช้ขนป้องกันไฟฟ้าสถิต

ในไลน์อัตโนมัติ เช่น สายพานลำเลียงชิ้นงาน ไลน์ฟิล์ม หรือเครื่องบรรจุภัณฑ์ สามารถใช้ขนป้องกันไฟฟ้าสถิตในแปรงรูปทรงอุตสาหกรรมได้ เช่น แปรงลูกกลิ้ง แปรงแถบแกนพลาสติก และแปรงเพลท เพื่อปัดฝุ่นหรือประคองชิ้นงานโดยไม่สะสมประจุ (ระบบแปรงติดเครื่องควรต่อสายดินผ่านโครงเครื่องด้วย)

วิธีเลือกแปรงกำจัดไฟฟ้าสถิตให้เหมาะกับงาน

  • ความนุ่มของขน: เลนส์ ฟิล์ม และจอแสดงผล ใช้ขนนุ่มพิเศษ ส่วนแผงวงจรหลังบัดกรีใช้ขนที่แข็งขึ้นเพื่อปัดเศษออก
  • รูปทรงหัวแปรง: พื้นที่กว้างใช้หัวแบน ซอกแคบหรือระหว่างอุปกรณ์ใช้หัวเล็กหรือด้ามโค้ง
  • งานในห้องคลีนรูม: เลือกแปรงที่ขนยึดแน่น ไม่หลุดร่วงง่าย และแยกใช้เฉพาะในห้องคลีนรูม
  • งานในเครื่องจักร: ระบุขนาดแปรง ความเร็วรอบ และจุดต่อสายดินของเครื่อง เพื่อออกแบบแปรงให้ถ่ายประจุได้จริง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • ใช้แปรงกำจัดไฟฟ้าสถิตแต่ไม่ต่อสายดิน ประจุจึงไม่มีทางออก
  • สวมถุงมือที่เป็นฉนวนขณะจับด้ามแปรง ทำให้ประจุลงดินไม่ได้
  • ใช้แปรงปนกัน ระหว่างงานทั่วไปกับงานอิเล็กทรอนิกส์ ทำให้แปรงเปื้อนน้ำมันหรือคราบที่ลดประสิทธิภาพ
  • ใช้แปรงที่ขนสึกหรือหลุด ซึ่งอาจทิ้งเศษขนบนแผงวงจร (ดูสาเหตุที่แปรงสึกเร็ว)

บริการของ RHK

RHK ผลิตแปรงกำจัดไฟฟ้าสถิตทั้งแบบมือจับและแบบติดเครื่อง ผลิตในประเทศไทย กำหนดรูปทรงด้าม ความยาว จำนวนแถวขน ความยาวขน และความนุ่มของขนได้ตามงาน หรือส่งแปรงเดิมมาให้ถอดแบบ สั่งขั้นต่ำ 1 ชิ้น จัดส่งถึงโรงงานอิเล็กทรอนิกส์ในนิคมอุตสาหกรรมทั่วชลบุรีและสมุทรปราการ ขอราคาได้ที่แบบฟอร์มขอใบเสนอราคา หรือดูข้อมูลที่ต้องเตรียมก่อนสั่งทำแปรง

FAQ

แปรงกำจัดไฟฟ้าสถิตใช้แทนการต่อสายดินได้ไหม?
ไม่ได้ แปรงช่วยถ่ายประจุจากชิ้นงาน แต่ประจุต้องมีทางลงดิน ผู้ใช้ควรสวมสายรัดข้อมือกันไฟฟ้าสถิตหรือทำงานบนแผ่นรองที่ต่อสายดินไว้เสมอ

ใช้ในไลน์ฟิล์มหรือบรรจุภัณฑ์ได้ไหม?
ได้ ใช้ขนป้องกันไฟฟ้าสถิตในแปรงลูกกลิ้ง แปรงแถบ หรือแปรงเพลทที่ติดกับเครื่อง เพื่อปัดฝุ่นหรือประคองชิ้นงานโดยไม่สะสมประจุ

ทำความสะอาดแปรงอย่างไร?
เคาะหรือเป่าฝุ่นออกจากขนแปรงเป็นประจำ หลีกเลี่ยงน้ำมันและคราบเหนียว และแยกแปรงที่ใช้ในงานอิเล็กทรอนิกส์ออกจากงานทั่วไป

สั่งทำตามแบบได้ไหม?
ได้ กำหนดรูปทรง ขนาด และความนุ่มของขนได้ตามงาน สั่งขั้นต่ำ 1 ชิ้น

Static in Electronics and Packaging Lines: How ESD Brushes Help

Static electricity can damage chips and circuit boards invisibly, and in film, packaging and display lines it pulls dust back onto the product. Anti-static (ESD) brushes clean without creating these problems.

How an ESD Brush Works

Filaments made from carbon-loaded or conductive synthetic fibre, set in a conductive plastic handle, slowly drain charge from the part through the brush to a grounded user. There is no damaging spark, and removed dust is not attracted back. The user must be grounded with a wrist strap or a grounded ESD mat.

Hand Brushes and Machine Brushes

  • ESD hand brushes: flat, curved toothbrush-style and small-head shapes for PCBs, semiconductor parts, lenses and inspection. Antistatic ESD Brush
  • Machine brushes with anti-static filament: roller, strip and plate brushes for conveyors, film and packaging machines. Ground them through the machine frame.

Common Mistakes

Using an ESD brush without grounding, holding it with insulating gloves, sharing brushes between general and electronics work, and using worn brushes that may shed filaments.

RHK ESD Brushes

RHK (Rung Heng Kij) makes ESD hand brushes and anti-static machine brushes in Thailand to your design, minimum order 1 piece, delivered to electronics factories in Bangkok, Samut Prakan, Chonburi and nearby provinces. Request a quotation.